Standardy Ochrony Małoletnich — pełna wersja

Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 6/2026 Dyrektora Samorządowego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Zagnańsku z dnia 5 listopada 2026 r. w sprawie wprowadzenia nowej, zaktualizowanej wersji Standardów Ochrony Małoletnich.

Pobierz podpisany dokument (PDF, skan, 3,4 MB)   Wersja skrócona dla dzieci

Historia dokumentu

§ 1. Preambuła

Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych przez pracowników Podmiotu leczniczego jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Celem niniejszej Procedury jest określenie i wdrożenie do stosowania w Podmiocie leczniczym Standardów Ochrony Małoletnich jako szczególnego środka ochrony dzieci. Procedura sporządzona została z uwzględnieniem konieczności zrozumienia jej zapisów przez osoby małoletnie, z uwzględnieniem sytuacji dzieci niepełnosprawnych. Celem stosowania Procedury jest zapewnienie kierowania się w działaniach najlepszym interesem dziecka, w tym wsłuchiwania się i uwzględniania jego opinii, zgodnie z jego wiekiem.

§ 2. Podstawa prawna

Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 110 ze zm.) – art. 22c, art. 22b, Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 535), Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 14 sierpnia 2023 roku, poz. 1606) – art. 7 pkt 6.

§ 3. Wyznaczone osoby odpowiedzialne za realizację poszczególnych zadań

1. Dyrektor placówki wyznacza Barbarę Brzozę jako osobę odpowiedzialną za Procedurę ochrony małoletnich w podmiocie leczniczym.
2. Osoba, o której mowa w punkcie poprzedzającym, jest odpowiedzialna za monitorowanie realizacji Procedury, za reagowanie na sygnały naruszenia Procedury i prowadzenie rejestru zgłoszeń oraz za proponowanie zmian w Procedurze.

§ 4. Słowniczek pojęć

1. Standardy Ochrony Małoletnich (SOM) – to zasady wprowadzane w instytucjach, organizacjach, placówkach, które świadczą usługi na rzecz dzieci, pracują z dziećmi i/lub w których dzieci przebywają bez opieki rodziców/opiekunów prawnych w celu ochrony dzieci przed krzywdzeniem.
2. Małoletni / małoletni pacjent / dziecko – każda osoba do ukończenia 18. roku życia.
3. Podmiot leczniczy – Samorządowy Zakład Opieki Zdrowotnej w Zagnańsku.
4. Dyrektor – osoba, organ lub podmiot, który w strukturze Podmiotu leczniczego, zgodnie z obowiązującym prawem i/lub wewnętrznymi dokumentami, jest uprawniony do podejmowania decyzji o działaniach Podmiotu leczniczego.
5. Osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia – wyznaczona osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia, w tym za prowadzenie rejestru zgłoszeń, za dokonywanie przeglądów i aktualizacji Procedury adekwatnie do potrzeb wynikających z konieczności dostosowania jej zapisów ze względu na nowelizację przepisów prawa lub zmieniającej się sytuacji faktycznej, w tym za monitorowanie realizacji i przestrzegania Procedury, za reagowanie na sygnały naruszenia jej postanowień i prowadzenia rejestru zgłoszeń.
6. Procedura – niniejszy dokument Standardy Ochrony Małoletnich.
7. Krzywdzenie dziecka – działanie lub zaniechanie, które może przybrać formę popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, albo popełnienia czynu karalnego na szkodę małoletniego, albo innego działania / zaniechania na szkodę małoletniego, w tym polegającego na zaniedbaniu potrzeb życiowych małoletniego.
8. Przemoc domowa – jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
   1. narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,
   2. naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną,
   3. powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,
   4. ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,
   5. istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
9. Osoba doznająca przemocy domowej – małoletni, wobec którego jest stosowana przemoc domowa, jak również małoletni będący świadkiem przemocy domowej.
10. Osoba stosująca przemoc domową – pełnoletni, który dopuszcza się przemocy domowej wobec osoby doznającej przemocy domowej.
11. Personel – każda z osób zatrudnionych w Podmiocie leczniczym, bez względu na formę zatrudnienia, w tym współpracownik, stażysta, wolontariusz lub inna osoba.
12. Opiekun dziecka – rodzice, opiekunowie prawni oraz inne osoby, którym sąd powierzył sprawowanie opieki nad dzieckiem.
13. Czyn karalny – czyn zabroniony przez ustawę jako: przestępstwo lub przestępstwo skarbowe albo wykroczenie lub wykroczenie skarbowe.
14. Czyn zabroniony – zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej.

§ 5. Obowiązki Personelu w związku z wdrożeniem Procedury

Każda z osób z grona Personelu zobowiązana jest do zapoznania się z treścią Procedury oraz do potwierdzenia tego faktu poprzez złożenie stosownego oświadczenia o zapoznaniu się z jej treścią, jej zrozumieniu, akceptacji i przyjęciu do bezwzględnego stosowania.

§ 6. Edukacja personelu

Podmiot leczniczy zapewnia Personelowi podstawową edukację na temat ochrony małoletnich przed krzywdzeniem i na temat pomocy małoletnim w sytuacjach zagrożenia, rozpoznawania symptomów krzywdzenia małoletnich, stosowania adekwatnych do sytuacji procedur interwencji prawnej w przypadku podejrzeń krzywdzenia, jak również na temat odpowiedzialności prawnej Personelu Podmiotu leczniczego, na temat procedury stosowania „Niebieskie Karty”, oraz na temat przestrzegania praw pacjenta oraz opartej na szacunku komunikacji z małoletnimi pacjentami i ich opiekunami.

§ 7. Rejestry zgłoszeń i interwencji

1. Prowadzi się rejestr przypadków zgłoszeń dotyczących podejrzenia krzywdzenia małoletniego oraz zainicjowanych interwencji, w formie Kart Interwencji – według wzoru stanowiącego Załącznik nr 3.
2. Rejestr prowadzony jest w postaci papierowej albo elektronicznej.
3. Rejestr prowadzi osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia.

§ 8. Informacje pomocnicze

1. Informacje zawierające dane kontaktowe do lokalnych służb pomocowych i interwencyjnych, w tym informacje na temat możliwości uzyskania pomocy w trudnej sytuacji małoletniego zawierające numery bezpłatnych telefonów zaufania, wywieszane są w ogólnodostępnym miejscu w Podmiocie leczniczym – według wzoru stanowiącego Załącznik nr 1.

§ 9. Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim pacjentem a Personelem Podmiotu leczniczego, a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich pacjentów

Zasady ogólne

1. Personel zobowiązany jest do przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a w szczególności do bezwzględnego przestrzegania praw pacjenta.
2. Personel we wszystkich działaniach podejmowanych wobec małoletniego pacjenta ma obowiązek kierować się jego dobrem i najlepszym interesem.
3. W każdej interakcji z małoletnim pacjentem Personel bierze pod uwagę jego wiek, sytuację medyczną, możliwości poznawcze i indywidualne potrzeby.
4. W kontakcie z małoletnim pacjentem i jego opiekunami Personel ma obowiązek zachować: życzliwość, empatię, szacunek, wrażliwość kulturową i postawę nieoceniającą.

Prawo do informacji i współdziałania

1. Personel podczas kontaktu z małoletnim pacjentem powinien mu się przedstawić, określić swoją rolę w Podmiocie leczniczym, przekazać mu informacje na temat tego, co jest powodem jego wizyty w Podmiocie leczniczym, co się z nim dzieje, stworzyć mu warunki do zadawania pytań. W rozmowie z małoletnim pacjentem warto zwracać się do niego po imieniu w preferowanej przez małoletniego pacjenta formie, prowadząc komunikację ze współobecnymi opiekunami lub osobami z grona Personelu. Należy pamiętać o obecności małoletniego dziecka. Personel powinien uszanować prawo małoletniego pacjenta do zmienności jego nastrojów, zmienności jego zdania, w szczególności stanowiących następstwo nowej sytuacji, w jakiej się znajduje w związku z wizytą w Podmiocie leczniczym.
2. Informacje powinny być przekazywane w prosty i przystępny sposób, aby mogły być zrozumiane przez małoletniego pacjenta, forma przekazu i treść przekazywana powinny uwzględniać wiek małoletniego pacjenta, jego sytuację, stopień rozwoju, dojrzałości emocjonalnej.

Poszanowanie intymności małoletniego pacjenta

1. Każdy małoletni pacjent ma prawo do poszanowania jego intymności i godności, w szczególności w czasie udzielania mu świadczeń zdrowotnych.
2. W trakcie udzielania świadczenia medycznego należy z zachowaniem prawa do intymności i godności małoletniego pacjenta odsłaniać jego ciało partiami. W trakcie badania dziecku powinien towarzyszyć opiekun lub inna osoba z Personelu.
3. Uwzględniając sytuacje małoletniego pacjenta, jego potrzeby i kontakt fizyczny z dzieckiem, jaki jest niezwiązany z udzielaniem świadczenia medycznego, jest możliwy z zachowaniem poszanowania zasad współżycia społecznego w ramach powszechnie akceptowalnych norm i granic, należy jednak uzyskać każdorazowo aprobatę małoletniego pacjenta np. na jego przytulenie w celu uspokojenia.
4. Zabronione jest nawiązywanie jakichkolwiek relacji z małoletnim pacjentem, które mają lub mogą być zakwalifikowane jako relacje o charakterze seksualnym, czy romantycznym, oraz zabronione jest ukrywanie informacji na temat możliwości występowania relacji, które charakteryzują się w szczególności zjawiskiem polegającym na zauroczeniu małoletnim pacjentem przez osobę z grona Personelu, bądź osobą z grona Personelu przez małoletniego pacjenta, wszelkie takie informacje powinny być przekazywane do dyrektora Podmiotu leczniczego, w sposób gwarantujący poszanowanie godności osób, których dotyczą lub mogą dotyczyć.
5. Wszelkie czynności o charakterze higieniczno-pielęgnacyjnym wykonywane muszą być w sposób oraz w warunkach gwarantujących poszanowanie intymności i godności małoletniego pacjenta.

Relacja z opiekunami małoletnich pacjentów

1. Personel w miarę możliwości współpracuje z opiekunami małoletnich pacjentów w procesie przygotowania ich do udzielenia im świadczenia medycznego, czy uspokojenia, w związku z czym zaleca się prowadzenie rozmów na temat tego, co małoletni pacjent lubi, na co reaguje niekorzystnie, a na co pozytywnie.
2. W razie potrzeby Personel powinien wyjaśnić zasady funkcjonowania Podmiotu leczniczego.
3. Zabronione jest wchodzenie w relacje jakiejkolwiek zależności wobec małoletniego pacjenta lub wobec opiekunów dziecka, jak również zachowywania się w sposób mogący sugerować innym istnienie takiej relacji zależności.

Zachowania niedozwolone wobec małoletnich pacjentów ze strony Personelu Podmiotu leczniczego

1. Zabronione jest w kontakcie z małoletnim pacjentem jego zawstydzanie, upokarzanie, lekceważenie, obrażanie, szantażowanie, a także faworyzowanie.
2. Zabronione jest ignorowanie lub bagatelizowanie przeżyć małoletniego pacjenta, takich jak odczucie lęku, strachu przed bólem, obaw o jego przyszłość.
3. Zabronione jest traktowanie małoletniego pacjenta w sposób przedmiotowy lub z naruszeniem zasady równości.
4. Personelowi nie wolno jest krzyczeć na małoletniego pacjenta, chyba że podyktowane jest to względami bezpieczeństwa.
5. Zabronione jest stosowanie jakiejkolwiek formy przemocy względem małoletniego pacjenta.
6. Personel objęty stosowaniem przepisów o tajemnicy zawodowej zobowiązany jest do ich bezwzględnego przestrzegania, jak również zobowiązany jest do przestrzegania regulacji odnoszących się do tematyki ochrony danych osobowych obowiązujących w Podmiocie leczniczym.
7. Personel nieobjęty stosowaniem przepisów o tajemnicy zawodowej zobowiązany jest do przestrzegania regulacji odnoszących się do tematyki ochrony danych osobowych obowiązujących w Podmiocie leczniczym, w szczególności niedopuszczalne jest niezgodne z prawem: ujawnianie jakichkolwiek informacji dotyczących małoletniego pacjenta, w tym informacji zawierających dane o jego stanie zdrowia, wizerunek, informacje o jego sytuacji rodzinnej, ekonomicznej, medycznej, opiekuńczej i prawnej, danych o jego poglądach światopoglądowych czy religijnych.
8. Zabronione jest zachowywanie się w obecności małoletnich pacjentów w sposób niestosowny bądź dwuznaczny, lub w sposób, który może obiektywnie zostać uznany za taki, obejmuje to w szczególności używanie wobec małoletnich pacjentów, w ich obecności wulgarnych słów, gestów, żartów, czynienie obraźliwych uwag, nawiązywanie w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej oraz wykorzystywanie wobec małoletnich pacjentów relacji władzy lub przewagi fizycznej.
9. Zabronione jest przyjmowanie jakichkolwiek rzeczy, w tym pieniędzy, od małoletnich pacjentów, opiekunów, osób trzecich.
10. Zabronione jest utrwalanie w jakiejkolwiek formie przez Personel na potrzeby prywatne wizerunku / głosu małoletniego pacjenta, np. nagrywanie obrazu, nagrywanie dźwięku, nagrywanie obrazu i dźwięku, fotografowanie, prowadzenie transmisji na żywo z jego udziałem itd.
11. Zabronione jest proponowanie małoletnim pacjentom alkoholu, wyrobów tytoniowych, nielegalnych substancji, jak również zabrania się używania ich w ich obecności, czy też dostarczania ich od osób trzecich.

§ 10. Zasady i procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego

Procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, zawiadamianie sądu opiekuńczego oraz w przypadku instytucji, które posiadają takie uprawnienia, osoby odpowiedzialne za wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”. Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia.

Podstawy prawne podejmowania działania interwencyjnego

1. Przepisy Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.
2. Przepisy Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej.
3. Przepisy Ustawy z dnia 17 listopada 1974 r. – Kodeks cywilny.
4. Przepisy Ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego.
5. Przepisy Ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.

Krzywdzenie dziecka i jego formy

1. Krzywdzenie małoletniego – może przybrać formę:
   1. popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, albo
   2. popełnienia czynu karalnego na szkodę małoletniego, albo
   3. innego działania / zaniechania na szkodę małoletniego, w tym polegać może na zaniedbaniu jego potrzeb życiowych.

Przemoc domowa

1. Przemoc domowa – jest to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
   1. narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,
   2. naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną,
   3. powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,
   4. ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,
   5. istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
2. Osoba doznająca przemocy domowej – małoletni, wobec których jest stosowana przemoc domowa, jak również małoletni będący świadkiem przemocy domowej.
3. Osoba stosująca przemoc domową – pełnoletni, który dopuszcza się przemocy domowej wobec osoby doznającej przemocy domowej.

Powzięcie i przekazanie wewnętrzne informacji o potrzebie podjęcia działania interwencyjnego

1. W przypadku wystąpienia uzasadnionego podejrzenia wystąpienia zdarzenia polegającego na krzywdzeniu małoletniego / albo wystąpieniu takiego zdarzenia – w zależności od rodzaju okoliczności – Personel zobowiązany jest do podjęcia adekwatnego działania.
2. Każdy z członków Personelu w sytuacji, o jakiej mowa w ust. 1, zobowiązany jest niezwłocznie przekazać informacje osobie wyznaczonej odpowiedzialnej za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia w Podmiocie leczniczym, a jeśli nie jest to możliwe, informacja przekazywana jest do dyrektora Podmiotu leczniczego.
3. Za podjęcie i przeprowadzenie działania interwencyjnego odpowiada osoba wyznaczona w Podmiocie leczniczym za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielanie im wsparcia. W sytuacjach wyjątkowych, uprawnionym i zobowiązanym do podjęcia działania interwencyjnego jest lekarz dyżurujący poinformowany o zdarzeniu, a w przypadku jego braku członek Personelu, który powziął informacje uzasadniające podjęcie działania interwencyjnego.
4. W sytuacji wystąpienia okoliczności, jakie wymagają szczegółowej analizy zdarzenia, osoba wyznaczona w Podmiocie leczniczym za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia, albo osoba realizująca jej zadania, podejmuje konsultacje mające na celu wyjaśnienie okoliczności zdarzenia, w tym celu konsultuje się z innymi osobami z grona Personelu, małoletnim pacjentem, jego opiekunem, osobami względem których zachodzi podejrzenie co do krzywdzenia dziecka, czy też świadkami. W sytuacji braku możliwości dokonania jednoznacznych ustaleń podejmowane jest działanie interwencyjne, które w tym wypadku polega na wszczęciu procedury Niebieskie Karty poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A”, zgodnie z postanowieniami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.
5. W przypadku wystąpienia zdarzenia szczególnie niebezpiecznego dla życia lub zdrowia małoletniego pacjenta należy bezzwłocznie poinformować o jego istnieniu policję lub prokuraturę – telefonicznie.

Działanie interwencyjne – w przypadku popełnienia przestępstwa

1. W przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, działanie interwencyjne polega na sporządzeniu pisemnego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz przekazaniu go policji albo do prokuratury.
2. Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa powinno zawierać:
   1. opis zdarzenia,
   2. dane pokrzywdzonego małoletniego (imię, nazwisko, adres, PESEL itd.),
   3. w miarę możliwości dane osoby podejrzanej (imię, nazwisko, adres, PESEL itd.).

Działanie interwencyjne – w przypadku popełnienia czynu karalnego przez nieletniego

1. W przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia dopuszczenia się przez nieletniego czynu karalnego na szkodę małoletniego – działanie interwencyjne polega na sporządzeniu pisemnego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia czynu karalnego oraz przekazaniu go policji albo do prokuratury albo do sądu rodzinnego.
2. Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa powinno zawierać:
   1. opis zdarzenia,
   2. dane pokrzywdzonego małoletniego (imię, nazwisko, adres, PESEL itd.),
   3. w miarę możliwości dane osoby podejrzanej (imię, nazwisko, adres, PESEL itd.).

Działanie interwencyjne – w przypadku popełnienia czynu zabronionego przez nieletniego

1. W przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia dopuszczenia się czynu zabronionego przez nieletniego na szkodę małoletniego pacjenta, lub naruszania przez niego zasad współżycia społecznego na szkodę małoletniego pacjenta – działanie interwencyjne polega na realizacji społecznego obowiązku, jakim jest podjęcie działań zaradczych przeciwdziałających, a przede wszystkim zawiadomieniu o tym opiekunów nieletniego, szkołę, sąd rodzinny, Policję lub inny właściwy organ.

Działanie interwencyjne – w przypadku innej formy krzywdzenia niż popełnienie przestępstwa

1. [Sprawca z grona Personelu] W przypadku kiedy krzywdzenia małoletniego pacjenta dopuszcza się osoba z grona Personelu Podmiotu leczniczego, a jej działanie / zaniechanie nie prowadzi do istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa – działanie interwencyjne polega w zależności od charakteru zdarzenia na przekazaniu stosownych informacji do Pracodawcy, a następnie według jego decyzji:
   1. na przeprowadzeniu z osobą z grona Personelu rozmowy dyscyplinującej przez Pracodawcę albo osobę wyznaczoną przez Pracodawcę,
   2. na wszczęciu postępowania dyscyplinarnego względem osoby z grona Personelu przez Pracodawcę albo osobę wyznaczoną przez Pracodawcę,
   3. dokonaniu przez Pracodawcę albo osobę przez Pracodawcę wyznaczoną oceny zasadności dalszego utrzymywania stosunku prawnego łączącego osobę z grona Personelu z Podmiotem leczniczym, a w sytuacji kiedy ta osoba związana jest stosunkiem prawnym z podmiotem trzecim, jednak podmiotem realizującym zadania na rzecz Podmiotu leczniczego, polega na dokonaniu oceny zasadności rozwiązania współpracy z ww. podmiotem w zakresie korzystania przez Podmiot leczniczy z obsługi realizowanej przez osobę sprawcy.
2. [Sprawca to osoba stosująca przemoc domową] W przypadku kiedy krzywdzenia małoletniego dopuszcza się osoba stosująca przemoc domową, jednak jej działanie / zaniechanie nie prowadzi do istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, jednak zachodzi uzasadnione podejrzenie stosowania przez niego przemocy domowej / albo świadek przemocy domowej dokonał takiego zgłoszenia w Podmiocie leczniczym – działanie interwencyjne polega na wszczęciu procedury Niebieskie Karty poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A”, zgodnie z postanowieniami Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.
3. [Sprawca osoba trzecia / bez związku z przemocą domową] W przypadku kiedy krzywdzenia małoletniego dopuszcza się sprawca będący osobą trzecią, jednak jego działanie / zaniechanie nie prowadzi do istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, jak również nie zachodzi uzasadnione podejrzenie stosowania przez niego przemocy domowej / bądź wystąpiły okoliczności uniemożliwiające ocenę zdarzenia – działanie interwencyjne polega na sporządzeniu i przekazaniu do sądu rodzinnego pisma z wnioskiem o wgląd w sytuację rodziny, zgodnie z postanowieniami Ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.
4. [Sprawca inny małoletni] W przypadku kiedy krzywdzenia małoletniego dopuszcza się inny małoletni, a jego działanie / zaniechanie nie prowadzi do powstania uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu karalnego / bądź wystąpiły okoliczności uniemożliwiające jednoznaczną kwalifikację negatywnego zdarzenia – działanie interwencyjne polega na sporządzeniu i przekazaniu do sądu rodzinnego pisma z wnioskiem o wgląd w sytuację rodziny, zgodnie z postanowieniami Ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.

§ 11. Zasady przeglądu i aktualizacji standardów

1. Osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia przeprowadza wśród Personelu Podmiotu leczniczego, minimum raz na 24 miesiące, anonimową ankietę monitorującą poziom realizacji Procedury. Wzór ankiety stanowi Załącznik nr 2 do niniejszej Polityki.
2. Podczas wypełniania ankiety monitorującej poziom realizacji Procedury, Personel Podmiotu leczniczego ma możliwość proponowania konkretnych zmian treści Procedury oraz wskazywania przypadków naruszenia Procedury w Podmiocie leczniczym.
3. Wypełnione ankiety monitorujące poziom realizacji Procedury poddawane są analizie, a następnie na jej podstawie osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia przygotowuje opracowanie w formie raportu z monitoringu, który przekazuje dyrektorowi Podmiotu leczniczego.
4. Dyrektor Podmiotu leczniczego na podstawie sporządzonego raportu podejmuje decyzję o zasadności wprowadzenia zmian do Procedury.
5. Znowelizowana treść Procedury podawana jest do wiadomości w trybie w niej określonym.

§ 12. Zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu Podmiotu leczniczego do stosowania Procedury, zasady przygotowania tego personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności

1. Osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia powinna w ocenie dyrektora Podmiotu leczniczego:
   1. wyróżniać się empatią i zrozumieniem problemów małoletnich pacjentów,
   2. posiadać umiejętność prowadzenia skutecznej komunikacji z małoletnimi pacjentami w sposób dostosowany do ich wieku i rozwoju, oraz ich opiekunami,
   3. charakteryzować się spokojem i opanowaniem w kontaktach z małoletnimi pacjentami, ich opiekunami, Personelem Podmiotu leczniczego, w tym umiejętnością szybkiego i skutecznego reagowania w sytuacjach kryzysowych,
   4. posiadać pozytywną ocenę pracy,
   5. posiadać wykształcenie lub stosowne przygotowanie i doświadczenie niezbędne do pełnienia powierzanej jej funkcji, dające gwarancję poprawnej realizacji powierzanych jej zadań.
2. Osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia powinna ponadto posiadać umiejętności organizacyjne oraz umiejętność konsultacji zagadnień z osobami z grona Personelu, co do stosowania postanowień Procedury.

§ 13. Zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania

1. Procedura zarówno w wersji pełnej, jak i skróconej, jest dokumentem jawnym dla wszystkich, zarówno dla Personelu, małoletnich pacjentów, jak i ich opiekunów.
2. Skrócona wersja Procedury jest przygotowana i przeznaczona przede wszystkim dla małoletnich pacjentów i zawiera istotne dla nich wybrane wiadomości w formie uproszczonej.
3. Procedurę w pełnej wersji, jak i skróconej, udostępnia się na stronie internetowej Podmiotu leczniczego pod adresem www.szozzagnansk.pl oraz wywiesza się je w widocznym miejscu na tablicy ogłoszeń.

§ 14. Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia. Sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego

1. Osobą zgłaszającą wystąpienia okoliczności uzasadniających podjęcie działań interwencyjnych może być, w szczególności:
   1. osoba z grona Personelu Podmiotu leczniczego,
   2. opiekun małoletniego pacjenta,
   3. małoletni pacjent,
   4. osoba trzecia, w tym świadek zdarzenia.
2. W przypadku zgłoszenia dokonywanego przez osobę z grona Personelu Podmiotu leczniczego zgłoszenie realizowane jest zgodnie z trybem określonym Procedurą, tj. niezwłocznie informacje przekazywane są osobie wyznaczonej odpowiedzialnej za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia w Podmiocie leczniczym, a jeśli nie jest to możliwe, informacja przekazywana jest do dyrektora Podmiotu leczniczego.
3. W przypadku zgłoszenia dokonywanego przez inne osoby niż z grona Personelu Podmiotu leczniczego, osoba zgłaszająca zdarzenia może dokonać zgłoszenia odpowiednio:
   1. osobiście osobie z grona personelu Podmiotu leczniczego,
   2. osobiście wyznaczonej w Podmiocie leczniczym osobie odpowiedzialnej za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia,
   3. telefonicznie wyznaczonej w Podmiocie leczniczym osobie pod numerem telefonu 41 300 10 57,
   4. za pośrednictwem korespondencji e-mail wyznaczonej w Podmiocie leczniczym osoby, przesyłając korespondencję na adres biuro@szozzagnansk.pl.
4. Osoba obsługująca kanały przekazywania informacji, o jakich mowa w pkt. c / d / e, zobowiązana jest do niezwłocznego przekazywania informacji o wystąpieniu okoliczności uzasadniających podjęcie działań interwencyjnych osobie wyznaczonej odpowiedzialnej za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletnim i udzielenie im wsparcia w Podmiocie leczniczym, a jeśli nie jest to możliwe, informacja przekazywana jest do dyrektora Podmiotu leczniczego.

§ 15. Wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone

1. Personel Podmiotu leczniczego zobowiązany jest do zwracania szczególnej uwagi na nieprawidłowe zachowania małoletnich pacjentów względem siebie oraz do odpowiedniego i adekwatnego reagowania.
2. Małoletni przebywający w Podmiocie leczniczym powinni zachowywać się w sposób kulturalny, zgodnie z zasadami porządkowymi określonymi w Podmiocie leczniczym, w tym zgodnie z zasadami współżycia społecznego, a ich opiekunowie powinni w sposób należyty troszczyć się o przestrzeganie ww. zasady przez małoletnich pacjentów.
3. Do niedozwolonych działań małoletnich przebywających w Podmiocie leczniczym należą w szczególności:
   1. granie, rozpowszechnianie lub zachęcanie do gry w niebezpieczne gry,
   2. nakłanianie innych do przemocy lub samookaleczenia,
   3. rozpowszechnianie treści niebezpiecznych lub niedozwolonych, w tym:
      1. treści obrazujące przemoc, obrażenia fizyczne lub śmierć, np. wypadki drogowe, okrucieństwo wobec zwierząt,
      2. treści nawołujące do samookaleczeń lub samobójstw, bądź zachowań szkodliwych dla zdrowia, czy też zażywania niebezpiecznych substancji,
      3. treści dyskryminacyjne, zawierające postawy wrogości, nienawiści,
      4. treści pornograficzne.
   4. stosowanie cyberprzemocy,
   5. uprawianie mowy nienawiści,
   6. rozpowszechnianie wizerunku innych pacjentów, osób przebywających w Podmiocie leczniczym bez ich zgody.

§ 16. Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet. Procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie

Dobre praktyki dla personelu korzystającego z sieci internet / mediów społecznościowych

1. Personel Podmiotu leczniczego, realizując powierzone mu zadania, musi mieć świadomość zagrożeń, jakie nierozerwalnie wiążą się z wykorzystywaniem technik cyfrowych w pracy oraz globalnej sieci internetu, w związku z powyższym każdy zobowiązany jest do podnoszenia swoich kwalifikacji i swojej świadomości w zakresie stosowania cyberbezpiecznych rozwiązań w pracy.
2. Personel powinien posiadać umiejętność rozpoznawania zagrożeń, jakie związane są z przenikaniem jego działalności czysto osobistej, jaką realizują z wykorzystaniem sieci internet, z działalnością zawodową, w szczególności jeśli chodzi o przenikanie się tych sfer aktywności członka z grona Personelu, jako osoby prywatnej i aktywności małoletnich pacjentów, które w zależności od jej formy mogą zostać skorelowane.
3. Personel powinien zwracać szczególną uwagę na fakt, iż jego aktywność realizowana w sieci internetu może być rozpoznawalną przez małoletnich pacjentów, w związku z powyższym osoby z grona Personelu powinny w sposób odpowiedzialny manifestować swoje zaangażowanie w określone tematy, działalności, problemy, czy dyskusje. Świadomość tego, że również równolegle małoletni pacjenci mogą być obserwatorami, czy uczestnikami takich działalności, tematów, dyskusji, powinna prowadzić każdą osobę z grona Personelu do dokonywania indywidualnej oceny w zakresie poprawności swojego zachowania.
4. Personel powinien zachować rozwagę i odpowiedzialność w formułowaniu swoich stanowisk i wypowiedzi w mediach społecznościowych w odniesieniu do określonych treści, publikacji, stron, użytkowników, powinien także mieć świadomość rodzajów i funkcjonalności określonych aplikacji, gdzie sam fakt korzystania z nich może być negatywnie oceniony przez osoby trzecie.
5. Nie zaleca się nawiązywać kontaktów z małoletnimi pacjentami poprzez przyjmowanie bądź wysyłanie zaproszeń w mediach społecznościowych z wykorzystaniem prywatnych kont Personelu.

Szkodliwe treści i zagrożenia dla małoletnich pacjentów

1. Szkodliwe treści to takie materiały, które mogą wywoływać negatywne emocje u odbiorcy lub promują niebezpieczne zachowania. Można do nich zaliczyć:
   1. treści pornograficzne dostępne bez żadnego ostrzeżenia, w tym tzw. pornografię dziecięcą, czyli materiały prezentujące seksualne wykorzystanie dzieci;
   2. treści obrazujące przemoc, obrażenia fizyczne, deformacje ciała, np. zdjęcia lub filmy przedstawiające ofiary wypadków, okrucieństwo wobec zwierząt;
   3. treści nawołujące do samookaleczeń lub samobójstw, bądź zachowań szkodliwych dla zdrowia, np. ruch pro-ana, zachęcanie do zażywania niebezpiecznych substancji, np. leków czy narkotyków;
   4. treści dyskryminacyjne, nawołujące do wrogości, a nawet nienawiści wobec różnych grup społecznych lub jednostek.
2. W sytuacji kiedy Podmiot leczniczy podejmuje decyzję o udostępnieniu zasobów sprzętowych lub sieciowych, w tym dostępu do internetu małoletnim pacjentom, bezwzględnie musi zostać to poprzedzone analizą ryzyka oraz udostępnienie takie musi być realizowane zgodnie z przyjętymi zasadami cyberbezpieczeństwa, z jakimi użytkownicy muszą mieć możliwość zapoznania się.
3. W szczególności w celu ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi zaleca się, aby:
   1. udostępniony przez Podmiot leczniczy małoletnim pacjentom sprzęt do korzystania z zasobów sieci internet był wyposażony w programy antywirusowe oraz filtrujące, pozwalające na ochronę dziecka przed kontaktem ze szkodliwymi treściami;
   2. w przypadku wykorzystywania przez małoletnich innego niż udostępniony im przez Podmiot leczniczy sprzętu do korzystania z zasobów sieci internet, warto przekazać opiekunom małoletnich pacjentów informacje nt. możliwości i zasadności instalacji na takim sprzęcie oprogramowania posiadającego funkcjonalność ww., w tym informowania ich o stronach, które dziecko przeglądało lub próbowało przeglądać w przypadku blokady dostępu ze względu na szkodliwe treści.
4. Szkodliwe i niedozwolone treści zaleca się zgłaszać za pośrednictwem serwisu www.dyżurnet.pl – jest to punkt kontaktowy, do którego można anonimowo zgłaszać przypadki występowania w internecie treści zabronionych prawem, takich jak pornografia dziecięca, pedofilia, treści o charakterze rasistowskim i ksenofobicznym.

§ 17. Przepisy końcowe

1. Procedura wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia.
2. Ogłoszenie Procedury następuje poprzez udostępnienie jej w pełnej wersji, jak i skróconej, na stronie internetowej Podmiotu leczniczego pod adresem www.szozzagnansk.pl oraz poprzez wywieszenie ich w widocznym miejscu na tablicy ogłoszeń.

Załącznik nr 1. Informacje o możliwości uzyskania bezpłatnej pomocy przez dziecko

Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży czynny całą dobę przez cały tydzień. Pamiętaj, masz prawo szukać wsparcia dla siebie. Jeśli tego potrzebujesz, zadzwoń pod bezpłatny numer: 116 111. Więcej informacji możesz także uzyskać, wchodząc na stronę www.116111.pl.

Rzecznik Praw Dziecka prowadzi darmowy, całodobowy Dziecięcy Telefon Zaufania, gdzie zarówno dzieci, jak i ich rodzice, czy opiekunowie mogą w każdej chwili uzyskać profesjonalne wsparcie psychologiczne i prawne. Jeśli tego potrzebujesz, zadzwoń pod bezpłatny numer: 800 12 12 12.

Każde dziecko telefonując pod wskazane numery może porozmawiać o wszystkim, o przyjaźni, miłości, dojrzewaniu, kontaktach z rodzicami, rodzeństwem, problemach w szkole czy emocjach, których doświadcza. Może uzyskać pomoc w sytuacji, kiedy czują się dyskryminowane, kiedy doświadcza przemocy lub jest jej świadkiem.

Ogólnopolski Telefon dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” pracuje przez całą dobę: 800 120 002. Oferuje pomoc psychologiczną i prawną osobom doznającym przemocy i świadkom przemocy w rodzinie.

Zespół Interdyscyplinarny na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie w gminie Zagnańsk
Siedziba: ul. Spacerowa 8a, 26-050 Zagnańsk
tel. 41 31 13 135

Załącznik nr 2. Monitoring standardów – ankieta

Pytania otwarte:

• Jeśli tak – jakie zasady zostały naruszone? (odpowiedź opisowa)
• Czy zgłaszałeś uwagi do obecnych zapisów Standardów Ochrony Małoletnich?
• Czy masz jakieś uwagi lub sugestie dotyczące Standardów Ochrony Małoletnich? Jeśli tak, to jakie? (odpowiedź opisowa)

Załącznik nr 3. Karta Interwencji

Wzór karty prowadzonej w rejestrze zgłoszeń (§ 7). Karta zawiera pola:

• imię i nazwisko dziecka,
• przyczyna interwencji (forma krzywdzenia),
• osoba zawiadamiająca o podejrzeniu krzywdzenia,
• opis działań podjętych (data, opis),
• forma podjętej interwencji: zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, wniosek o wgląd w sytuację małoletniego/rodziny, inny rodzaj interwencji (jaki?),
• dane dotyczące interwencji: nazwa organu, do którego zgłoszono interwencję, data interwencji,
• wyniki interwencji: działania organów, działania podjęte przez rodziców – jeżeli placówka posiada stosowne informacje (data i organ podejmujący interwencję, opis).

Wzór karty w oryginalnej formie znajduje się w podpisanym dokumencie (PDF).